SREMSKA MITROVICA / SUBOTICA – U 91. godini života preminula je Marija Maričić Marks, poznata kao tetka Marica, žena čiji je život obeležen teškim ratnim iskustvima, ali i posvećenošću obrazovanju i društvu.
Tiho, kako je i živela, preselila se u sećanje i trajno pamćenje onih koji su je poznavali.
Rođena 1935. godine u Laćarku, u nemačkoj porodici Marks, Marija je kao devojčica prošla kroz strahote Drugog svetskog rata. Već sa sedam godina, zajedno sa bratom i sestrom, bila je zatočena u više logora na području Srema.
Njena porodica bila je izložena progonu jer je njen otac, iako Nemac, bio komunista i partizan. Tokom ofanzive na Frušku goru 1942. godine, uhapšena je sa porodicom i deportovana u logore u Rumi i Sremskoj Mitrovici, gde je svedočila zločinima koji su joj ostali urezani za ceo život.
Uprkos svemu, nikada nije zamerala ocu, već je sa ponosom isticala njegovu borbu i opredeljenje.
Nakon rata završila je školovanje i radila kao učiteljica, najpre u Bosni, a potom u Subotici, gde je predavala i kao profesor ruskog jezika i književnosti.
Bila je i među osnivačima izviđačkog odreda „Spartak“ u Subotici, gde je ostavila značajan trag u radu sa mladima.
Iz braka sa učiteljem Dragomirom Maričićem ima ćerku Gordanu.
Marija Maričić Marks bila je jedan od poslednjih živih svedoka Velike ofanzive na Fruškoj gori 1942. godine i zločina počinjenih tokom akcije Viktora Tomića u Sremskoj Mitrovici.
Poslednji put javno je govorila 2021. godine na obeležavanju 80 godina od tih događaja.
Na predlog SUBNOR-a Mesne zajednice Laćarak, odlikovana je Medaljom borca, najvišim priznanjem SUBNOR-a Srbije, koje joj je uručeno 2023. godine u Subotici.
Preminula je 13. aprila 2026. godine, a sahranjena 15. aprila na Senćanskom groblju u Subotici.
Sahrani su, pored porodice i prijatelja, prisustvovale i delegacije SUBNOR-a iz Laćarka i Subotice, kao i članovi izviđačkog odreda „Spartak“.
U dirljivom oproštaju istaknuto je njeno stradanje, ali i snaga i dostojanstvo sa kojim je nosila život. Na njen kovčeg položen je i grumen zemlje iz rodnog Laćarka.
Rođena 1935. godine u Laćarku, u nemačkoj porodici Marks, Marija Maričić Marks je kao devojčica prošla kroz strahote Drugog svetskog rata. Već sa sedam godina, zajedno sa mlađim bratom i sestrom, bila je zatočena u više logora u Vojvodini.
Zbog oca koji je, iako Nemac, bio predratni komunista i partizan u Vojvodini, cela njena porodica pretrpela je stradanja na teritoriji tadašnje Nezavisne Države Hrvatske (NDH).
Jednog jutra 1942. godine, majka je sa troje dece napustila Laćarak i sklonila se na Frušku goru. U šumama su se već nalazile izbegličke grupe civila, uglavnom Roma, Jevreja i Srba, koji su bežali od progona.
U pokušaju da izbegnu neprijatelja, zajedno sa još nekoliko porodica i uz pratnju partizana, stigli su do Čerevića, gde su ih ustaše uhapsile i odvele u sabirni logor u Rumi. Uslovi su bili izuzetno teški – zatvorenici su dobijali minimalne obroke, a noću su vršena masovna ubistva.
Iz Rume su transportovani u logor u Sremskoj Mitrovici, u stočnim vagonima u kojima se jedva moglo stajati. Nakon dolaska, zatvorenici su pešačili do kaznionice, uz stalna maltretiranja i batinanja.
Zbog velikog broja ljudi, deo zatvorenika, među kojima je bila i Marija Maričić Marks, bio je smešten u improvizovane ograđene prostore. Svake noći pojedine grupe su odvođene i likvidirane.
U jednom trenutku, pred improvizovanim „sudom“, doneta je odluka da svi budu osuđeni na smrtnu kaznu streljanjem. Kao dete, Marija je zapamtila trenutak kada je prvi put razumela šta znači takva presuda.
Nakon toga, prebačeni su u objekat u centru Sremske Mitrovice, gde su čekali izvršenje kazne. Uprkos svemu, uspeli su da pobegnu uz pomoć jednog od zaposlenih u logoru.
Porodica se vratila u Laćarak, gde su preživljavali zahvaljujući pomoći komšija, koji su im krišom donosili hranu.
The post Preminula Marija Maričić Marks (1935–2026): Svedok stradanja, učiteljica i borac za istinu appeared first on Ozon Media.